Genler

JUP Geni Nedir?

JUP geni (JUP gene), plakoglobin denilen bir proteini yapmak için talimatlar sağlar. Bu protein esas olarak kalp ve cilt hücrelerinde bulunur, burada adherens kavşakları (adherens junctions) ve desmozomlar olarak adlandırılan iki özel yapının bir parçasıdır.

Bu yapıların her ikisi de komşu hücreleri bir arada tutmaya yardımcı olur ve bu da dokulara güç ve stabilite sağlar. Desmozomlar, kimyasal sinyal yolakları, hücrelerin belirli işlevleri yerine getirmek için olgunlaştığı süreç (farklılaşma) ve hücrelerin kendi kendini yok etmesi (apoptoz) dahil olmak üzere diğer kritik hücre işlevlerinde de rol oynayabilir.

Araştırmalar, plakoglobinin Wnt yolağının bir parçası olarak hücreler içinde sinyal göndermede de rol oynadığını göstermektedir. Wnt sinyali, belirli genlerin aktivitesini kontrol eder ve hücreler arasındaki etkileşimleri düzenler. Bu sinyal yolağı, kalbin, cildin ve saçın normal gelişimi de dahil olmak üzere gelişimin birçok yönüyle ilgilidir.

JUP Genindeki Değişikliklerle İlgili Sağlık Sorunları (Hastalıklar)

Aşağıdaki hastalıklar JUP genindeki değişikliklerle ilişkilidir.

  1. Aritmojenik sağ ventriküler kardiyomiyopati
  2. Yünlü saçlı keratoderma
  3. Diğer hastalıklar

1: Aritmojenik Sağ Ventriküler Kardiyomiyopati

Aritmojenik sağ ventriküler kardiyomiyopati (ARVC), genellikle yetişkinlikte ortaya çıkan bir kalp hastalığı şeklidir. ARVC, kalbin kas duvarı olan miyokardiyumun bir bozukluğudur. Bu durum, miyokardiyumun bir kısmının zamanla bozulmasına, anormal kalp atışı (aritmi) ve ani ölüm riskini artırmasına neden olur.

ARVC, en az 13 gendeki mutasyonlardan kaynaklanabilir. Bu genlerin çoğu desmozomal genler olarak bilinir, çünkü desmozomlar adı verilen hücre yapılarının bileşenlerini yapmak için talimatlar sağlarlar. Desmozomlar kalp kası hücrelerini birbirine bağlar, miyokarda güç sağlar ve komşu hücreler arasında sinyal vermede rol oynar.

2: Yünlü Saçlı Keratoderma

JUP genindeki birkaç mutasyonun, tip 1 olarak sınıflandırılan yünlü saçlı bir keratoderma formuna neden olduğu bulunmuştur. Durumun bu formu aynı zamanda “Naxos hastalığı” olarak da bilinir.

Bu, avuç içlerinde ve ayak tabanlarında nasırlı cilt (palmoplantar keratoderma), kaba, kuru, ince, sıkıca kıvrılmış ve bazen seyrek saç ve aritmojenik sağ ventriküler kardiyomiyopati (ARVC) adı verilen potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir kalp hastalığı formu ile karakterizedir.

Yünlü saç tip 1 ile keratodermaya neden olan JUP gen mutasyonları, plakoglobin proteininin anormal derecede kısa bir versiyonunun üretimine yol açar.

Anormal plakoglobin, diğer desmozomal proteinlerle uygun şekilde etkileşime girmez, bu da desmozomların yapısını değiştirir ve hücrelerin birbirine etkili bir şekilde bağlanmasını önler.

Araştırmacılar, hücreler arasındaki bozulmuş bağlantıların cildi, saçı ve kalp kasını daha zayıf hale getirdiğinden şüpheleniyor. Zamanla, bu dokular mekanik strese maruz kaldıkça (örneğin, cilt yüzeyindeki sürtünme veya kalp kasının sürekli kasılması ve gevşemesi), hasar görürler ve artık normal çalışamazlar. Bu mekanizma muhtemelen yünlü saç tip 1 ile keratodermada ortaya çıkan cilt, saç ve kalp problemlerinin temelini oluşturmaktadır.

Çalışmalar, anormal derecede kısa plakoglobinin, kalp kası hücrelerinin zamanla yağ hücreleri ile değiştirilmesine neden olan Wnt sinyalini de bozduğunu göstermektedir. Bu anormal sinyal, etkilenen bireylerde ARVC’nin gelişimini etkileyebilir.

3: Diğer Hastalıklar

JUP gen mutasyonlarının, yünlü saç tipi 1 (yukarıda açıklanmıştır) ve keratoderma ile örtüşen bir dizi belirti ve semptomlara neden olduğu da bulunmuştur.

Etkilenen bazı ailelerde benzer cilt ve saç anormallikleri vardı, ancak görünürde kalp sorunları yoktu, diğerlerinde ise yalnızca normal cilt ve saçla ARVC vardı. Bu koşullar plakoglobinin işlev bozukluğu ve anormal desmozomlarla ilişkili olmasına rağmen, bu gendeki mutasyonların bu farklı özellik modellerine nasıl yol açtığı belli değildir.

JUP genindeki en az bir mutasyon, ölümcül konjenital epidermolizis bülloza (LCEB) olarak bilinen bir bozukluğa neden olabilir. Bu durumun özellikleri arasında kolayca kabaran ve ayrılan çok hassas bir cilt, saçın tamamen yokluğu (alopesi) ve anormal tırnaklar bulunur.

Deri anormallikleri erken bebeklik döneminde ciddi sıvı kaybına ve ölüme neden olur. Gln539Ter veya Q539X olarak yazılan LCEB’ye neden olduğu bulunan mutasyon, herhangi bir fonksiyonel plakoglobin üretimini engeller.

Sonuç olarak, cildin stabil dezmozomları yoktur, bu nedenle cilt hücreleri birbirlerine etkili bir şekilde bağlanamaz. Etkilenen bireyler kalp hastalığı ortaya çıkmadan önce öldüklerinden, plakoglobin kaybının kalpteki desmozomları da bozup bozmadığı bilinmemektedir.

Genomik Konum (Lokasyon)

JUP geni, 17. kromozom üzerinde yer alır?

JUP Geni İçin Kullanılan Diğer İsimler

  • ARVD12
  • Catenin (kadherin ile ilişkili protein), gama 80kDa
  • CTNNG
  • Desmoplakin III
  • Desmoplakin-3
  • DP3
  • DPIII
  • PDGB
  • PKGB
  • Plakoglobin

Kaynaklar ve Referanslar:
1: What is the JUP gene?

onay Bu sayfadaki tüm bilgiler sertifikalı bir yazar tarafından yalnızca yüksek kaliteli kaynaklar referans alınarak yazılmıştır.
YASAL UYARI: Yayınlanan makalenin tüm hakları Saglik.wiki'ye aittir. Sağlık.wiki web sitesinde yer alan yazılı ve görsel içerik; izinsiz olarak kaynak gösterilse dahi kısmen ya da tamamen kopyalanamaz, başka yerde kullanılamaz.
Başa dön tuşu