HastalıklarRuh Sağlığı

Alkol Yoksunluğu Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi

Alkol yoksunluğu (alcohol withdrawal), uzun süreli ve ağır alkol kullanımından sonra alkolün alımı aniden kesildiğinde vücudun yaşadığı değişikliklerdir.

Alkol beynin kimyasını aktif olarak değiştirir. Yıllarca kötüye kullanımdan sonra, zihin ve beden alkolün varlığına uyum sağlar. Alkol mevcut olmadığında artık “normal” olarak işlev göremezler.

Vücudunuz alkolün yoksunluğunda (geri çekilme), özellikle yıllarca yoğun içtikten sonra, titreme, uykusuzluk, anksiyete gibi bir dizi rahatsız edici yan etki yaşayabilirsiniz. Bazı ciddi vakalarda, alkol yoksunluğu ölümcül olabilir.

Bu yazıda: Alkol yoksunluğu nedir? Alkol yoksunluğu belirtileri nelerdir? Alkol yoksunluğunun nedenleri nelerdir? Nasıl tedavi edilir? gibi soruların ayrıntılı yanıtlarını bulabilirsiniz.

Alkol Yoksunluğu Nedir?

Haftalar, aylar ya da yıllarca alkol alıyorsanız, bunu kestiğinizde ya da içmeyi azalttığınızda hem zihinsel hem de fiziksel problemleriniz olabilir. Bu duruma alkol yoksunluğu denir.

Semptomlar titreme, uykusuzluk, kaygı ve diğer fiziksel ve zihinsel semptomları içerir. Semptomlar hafif ila ciddi arasında değişebilir.

Alkolün beyinde yavaşlatıcı bir etkisi (sakinleştirici etkisi veya depresan etkisi de denir) vardır. Ağır, uzun süreli bir içicide, beyin neredeyse sürekli olarak alkolün depresan etkisine maruz kalır.

Zamanla, beyin alkolün etkisini telafi etmek için kendi kimyasını ayarlar. Bunu, normalden daha büyük miktarlarda doğal olarak uyarıcı kimyasallar (serotonin veya norepinefrin gibi) üreterek yapar.

Alkol aniden bırakılırsa, beyin frenleri tutmayan hızlandırılmış bir araç gibidir. Beklendiği gibi, geri çekilme (yoksunluk) semptomlarının çoğu, beyin aşırı uyarıldığında ortaya çıkan semptomlardır.

Alkol yoksunluğunun en tehlikeli şekli, yoksunluk belirtileri olan her 20 kişiden yaklaşık 1’inde görülür. Bu duruma deliryum tremens (DT olarak da adlandırılır) denir.

Deliryum tremensinde, alkol durduktan sonra beyin kimyasını düzgün bir şekilde yeniden ayarlayamaz. Bu, geçici bir karışıklık durumu yaratır ve beyninizin dolaşımınızı ve nefesinizi düzenleme biçiminde tehlikeli değişikliklere yol açar.

Kalp atış hızınız veya kan basıncınız gibi hayati belirtileri dramatik veya tahmin edilemez bir şekilde değişerek kalp krizi, felç veya ölüm riski oluşturabilir.

Alkol Yoksunluğunun Nedeni Nedir?

Alkol yoksunluğu, büyük miktarda alkol almaya alıştıktan sonra vücuttaki düşük alkol seviyelerinden kaynaklanır. Alkol tüketimi, beynin belirli kısımlarını baskılayarak gevşeme ve neşe duygularını teşvik eder. (bkz: öfori)

İçtikten sonra, karaciğer alkol alımını metabolize eder. Metabolize edilemeyen alkol ise beyinde emilir. İçici içmeyi bıraktığında, beyin hala içici etkisi altında olduğunda yaratılan duyguları özler.

Beynin alkol alımı olmadan yeniden ayarlanamaması olumsuz etkilere neden olur. Alkol yoksunluğu yan etkileri kişiden kişiye değişir.

Alkol Yoksunluğun Kimleri Etkiler?

Alkol yoksunluğu ağırlıklı olarak aşırı derecede içenlere ve alkoliklere etki etmektedir. Haftada 8 veya daha fazla içki tüketen veya alkol bağımlılığı olan kişilerin alkol yoksunluğu semptomlarının etkisinden muzdarip olma olasılığı daha yüksektir.

İnsanlar büyük miktarda alkol tüketmeye ve aniden durmaya karar verdiklerinde, kendilerini, sevdiklerini büyük ölçüde etkileyebilir ve akademik ve profesyonel ilişkileri etkileyebilirler.

Gençler risk altında olsa da, yetişkinlerin genellikle daha uzun ve daha büyük miktarlarda içtikleri için alkol yoksunluğundan muzdarip olma olasılığı daha yüksektir.

Alkol Yoksunluğu Ne Zaman Başlar?

Alkol yoksunluk belirtileri, son alkol alımından iki saat sonra ortaya çıkabilir. Tipik olarak, semptomlar alkol alımı kesildikten sonra ilk 24 ila 48 saat içinde zirveye ulaşacaktır.

Bu, uykusuzluk, hızlı kalp atışı, kan basıncındaki değişiklikler, terleme, titreme ve ateş gibi en rahatsız edici yoksunluk semptomlarını yaşayabileceğiniz zamandır.

Alkol Yoksunluğu Belirtileri

Beyniniz ağır içme alışkanlıklarınıza uyum sağladıysa, beyninizin geri uyum sağlaması zaman alır. Alkol yoksunluk belirtileri, son alkol içeceğinizden sonra öngörülebilir bir şekilde ortaya çıkar. Tüm hastalarda tüm semptomlar gelişmez.

Genellikle alkol alımından 6 ila 12 saat sonra ortaya çıkan semptomlar şunlardır:

  • Depresyon
  • Anksiyete
  • Ağrılar
  • Sinirlilik
  • Yüksek ateş
  • Bulantı / kusma

Bunlar yakından izlenmesi gereken tipik ancak ciddi semptomlardır. Daha da tehlikeli semptomlar vardır ve derhal tıbbi yardım takip edilmelidir.

Alkol yoksunluğu için en ciddi semptomlar genellikle içildikten 24 ila 48 saat sonra ortaya çıkar ve şunları içerir:

  • Titremler
  • Uykusuzluk
  • Hızlı kalp atışı
  • Nöbetler
  • Karışıklık
  • Aşırı terleme
  • Yüksek tansiyon
  • Deliryum tremens

Alkol Yoksunluğu Kaç Gün Sürer?

Alkol yoksunluğu belirtileri tipik olarak beş gün içinde düzelir, ancak az sayıda hastada haftalarca süren uzun süreli semptomlar olabilir.

Nasıl Teşhis Edilir?

Alkol yoksunluğu, ağır, alışılmış içmeyi bıraktıktan sonra ortaya çıkan tipik semptomlarınız varsa teşhis etmek kolaydır. Geçmişte yoksunluk belirtileri deneyiminiz varsa, tekrar ağır içmeye başlar ve durursanız bunların geri dönmesi muhtemeldir. Alkol yoksunluğunu teşhis etmek için kullanılabilecek spesifik bir test yoktur.

Alkolden yoksunluk belirtileriniz varsa, diğer organlara zarar verecek kadar alkol tüketmişsinizdir. Doktorunuzun sizi dikkatlice incelemesi ve kan testleri yapması, karaciğerinizde, kalbinizde, ayaklarınızdaki sinirlerde, kan hücresi sayımında ve gastrointestinal sistemde alkolle ilgili hasarı kontrol etmesi iyi bir fikirdir.

Doktorunuz normal diyetinizi değerlendirecek ve vitamin eksikliklerini kontrol edecektir, çünkü alkole bağımlı kişilerde yetersiz beslenme yaygındır.

Alkol Yoksunluğu Tedavisi

Şiddetli kusma, nöbetler veya deliryum tremensiniz varsa, tedavi edilmeniz için en güvenli yer bir hastanedir. Deliryum tremens için, sıklıkla yoğun bakım ünitesinde tedavi gereklidir.

Yoğun bakım ünitesinde, acil yaşam desteğinin (bir makine tarafından yapay solunum gibi) gerekli olması durumunda kalp atış hızınız, kan basıncınız ve solunumunuz yakından izlenebilir.

Rahatsız edici yoksunluk semptomlarını hafifletmeye yardımcı olmak için, birçok tedavi programı ilaç tedavisi sunar. Bazı reçeteli ilaçlar alkol yoksunluk semptomlarını azaltabilir ve tedaviye yardımcı olabilir.

Yoksunluk belirtileri olan alkol bağımlılarının çoğunda birkaç vitamin ve mineral sıkıntısı vardır ve besin takviyelerinden faydalanabilir. Özellikle, alkol kötüye kullanımı folat, tiamin, magnezyum, çinko ve fosfat sıkıntısı yaratabilir. Ayrıca düşük kan şekerine neden olabilir.

Alkol yoksunluğunu tedavi etmek, temel soruna yardımcı olmayan kısa vadeli bir çözümdür. Doktorunuzla semptomların hafifletilmesi hakkında konuştuğunuzda, alkol kötüye kullanımı veya bağımlılığı tedavisi için bilgi almak iyi bir fikirdir. Doktor, içmeyi bırakmanıza yardımcı olacak tavsiyelerde bulunabilir.

Evde Bakım

  • Birkaç gün boyunca dinlenmeye ve bol miktarda sıvıya ihtiyacınız olacak. Yemeğinizi düzenli yiyin ve dehidrasyonu önlemek için bol miktarda sıvı tüketin. Daha fazla alkol almayın.

Bu süre zarfında, size yardımcı olabilecek ve destekleyebilecek ailenizle veya arkadaşlarınızla kalmanız en iyisidir.

  • Tüm belirtiler kaybolana ve kendinizi daha iyi hissedene kadar araba sürmeyin. Nöbet geçirdiyseniz, bir doktor tarafından muayene edilene kadar araba kullanmayın.
  • Semptomlarınızı azaltmak için yatıştırıcı ilaçlar verildiyse, reçete edilenden daha sık almayın ve asla alkolle birlikte almayın.

Alkol Yoksunluğu İçin Sonuçlar (Prognoz)

Alkol yoksunluğu yaygındır, ancak deliryum tremensi alkol yoksunluğu olan kişilerin sadece % 5’inde görülür. Deliryum tremens tehlikelidir, semptomlarını geliştiren her 20 kişiden 1’ini öldürür.

Geri çekilme işlemi tamamlandıktan sonra tekrar içmeye başlamamanız önemlidir. Alkol tedavi programları önemlidir, çünkü alkolden başarılı bir şekilde uzak durma şansınızı arttırırlar.

Ortalama olarak, içmeyi bırakmayan bir alkolik, yaşam beklentisini en az 15 yıl azaltmayı bekleyebilir.


Kaynaklar ve Referanslar:
1: What is alcohol withdrawal?
2: About alcohol withdrawal
3: Alcohol withdrawal

YASAL UYARI: Yayınlanan makalenin tüm hakları Saglik.wiki'ye aittir. Sağlık.wiki web sitesinde yer alan yazılı ve görsel içerik; izinsiz olarak kaynak gösterilse dahi kısmen ya da tamamen kopyalanamaz, başka yerde kullanılamaz.

Cüneyt Şakar

Genel sağlık, hastalıklar ve sağlıklı yaşam bilgisini erişilebilir ve anlaşılabilir hale getirmeye adamış bir sağlık yazarıdır.
Başa dön tuşu
Kapalı